Kuş gribi

Vietnam’da insanlarda ve Asya’da kümes hayvanlarında görülen Kuş gribi – 2. Güncelleme
16.Ocak.2004

Dün yayınlanan “Temel Veriler”de detaylı bir şekilde açıklandığı gibi yüksek oranda hastalık oluşturabilen kuş gribi insan sağlığı için de potansiyel bir tehlike oluşturduğu için çok yakından takip edilmelidir. Kore Cumhuriyeti, Vietnam ve Japonya’dan bildirilen kuş salgınlarının tamamının H5N1 kuş grip virüsü ile meydana getirildiği bilinmektedir.

Bu hafta başında Vietnam, Hanoi,’de ciddi solunum yolu hastalığı nedeniyle hastaneye yatırılan üç kişiden alınan örneklerde H5N1 virüsünün varlığı kesinleşmiştir. Bugün Vietnam’da yeni bir hastada H5N1 virüsünün varlığı laboratuar testleri ile onaylanmıştır. Hastalanan dört kişide de hastalık ölümcüldü.

Hanoi’de solunum yolu enfeksiyonu geçiren pek çok kişi gözlem altındadır. Vietnam’da bundan sonra ortaya çıkabilecek vakaların kolayca tespit edilebilmesi için insanlarda hastalık yapan kuş gribinin bulguları tanımlanmış ve suveyans genişletilmiştir.

Dahası, eş zamanlı olarak H5N1 kuşlarda büyük ve yüksek oranda ölümcül benzeri görülmemiş salgınlara yolaçmaktadır. DSÖ bu durumun H5N1 virüsünün dünyanın bu bölgesinde yerleşmesini gösteriyor olması ihtimalinden endişe duymaktadır. Kuş türlerindeki tüm influenza virüslerinin tespiti için surveyans yapmak zor olacağı için şu anda kuş salgınının ortaya çıkabileceği coğrafi dağılım değerlendirilemeyebilir. 

Vietnam’daki salgın geçmişte influenza salgınının başlamasını kolaylaştıran pek çok faktöre sahip olduğu için ayrı bir öneme sahiptir. Bunların içinde en önemlisi mutasyona eğilimli ve yüksek patojeniteye sahip insan ve kuş influenza virüslerinin eş zamanlı olarak dolaşmasıdır. H5N1 geçmişte iki kez insanlarda yüksek ölüm oranına sahip ciddi hastalığa neden olmuştur ve aynı şekilde geçtiğimiz hafta üçüncü salgınını meydana getirmiştir.

Kuşlarda yaygın hastalık insanlara bulaşma ihtimalinin artmasına neden olmaktadır. İnsanlarda enfeksiyon sayısının artması ise kuş ve insan influenza virüslerinin genetik yapılarını değiştirmeleri için bir fırsat oluşturmaktadır. Eğer sonuç olarak yeni bir alttip ortaya çıkarsa ve bu virus insandan insana belli bir süre içinde kolaylıkla bulaşma yeteneğine sahipse o zaman pandemi oluşması için koşullar sağlanmış olacaktır.

Vietnam’daki ölümcül insan vakalarından elde edilen H5N1 virüsünün genetik yapısı bu hafta başında kısmen belirlenmiştir. Tüm geneler kuş kaynaklıdır ve virüsün henüz insan influenza virüsü genlerinden almadığını göstermektedir. İnsan influenza virüsü kaynaklı genlerin alınması kuş virüsünün insandan insana kolayca bulaşabilmesi ihtimalini arttırmaktadır.

Bu endişelere cevap olarak DSÖ ve ortakları 3 ana hedefe ulaşmak üzere yoğun çalışmalara başlamıştır: H5N1 virüsüne bağlı insanlarda hastalık ve ölümleri azaltmak, yeni bir influenza pandemisinin ortaya çıkma ihtimalini azaltmak ve acilen gerekli olan uluslararası ve ulusal araştırmaları başlatmak. Bu araştırmalar, şu anda kuşlarda salgın şeklinde enfeksiyona neden olan kuş virüsünün etkilenen ülkelerde ve muhtemelen diğer ülkelerde insan sağlığı üzerine etkilerinin bilimsel olarak incelenmesine olanak tanıyacaktır. 

DSÖ influenza ağına bağlı laboratuarlar şu anda farklı ülkelerdeki enfekte hayvanlardan ve insanlardan izole edilen virüsler üzerinde moleküler düzeyde araştırmalar sürdürmektedir. Bu tarz dedektif çalışmaları şu anda dolaşan virüslerin orijinini, birbirleri ile ilişkisini tanımlamaya yardımcı olacak ve virüslerin gelişimini açıklamaya ışık tutacaktır.

İnsanlarda enfeksiyona neden olan hayvan rezervuarını elimine etmek için önlemler alınmakta ve insanlarda şu anda görülen salgının ciddiyetine rağmen, DSÖ bu salgının kontrol edilebileceğine inanmaktadır. 

Dünya’nın bu bölgesinde insanlarda görülen salgınların taraması yoğunlaştırılmıştır. Hayvanlardaki enfeksiyonların taranmasının gerektiği ülkeler DSÖ tarafından alarma geçirilmiştir.Geçmişte pek çok ülkede oluşmuş olan kuş influenza salgılarının durdurulmasındaki etkinliği kanıtlanmış olan ve hasta veya enfeksiyonu almış olma ihtimali olan hayvanların kesilmesi standart kontrol önlemidir.

H5N1, 15 kuş virüsü içinde bugüne kadar insanlarda ciddi salgınlara neden olmuş tek virüstür. Hong Kong’da 1997 yılında 18 kişinin hastalanmasına ve bunların 6’sının ölümüne neden olmuştur. Şubat 2003’te iki kişinin hastalanmasına ve bunlardan birinin ölümüne neden olmuştur.

1999 ve 2003 yıllarında H7N7 ve H9N2 kuş influenza virüsleri ile 3 kez insanlarda enfeksiyon meydana gelmiş ancak sadece hafif hastalık tablosuna neden olmuşlar ve bir kişi hayatını kaybetmiştir.

İnsanlarda 1997 yılında meydana gelen H5N1 salgınında bazı uzmanlar tarafından üç gün içinde Hong Kong’daki tüm kümes hayvanlarının kesilerek öldürülmesi düşünülmüş ve bu sayede influenza pandemisi önlenmiştir.